Ga naar de inhoud

AI in Marketing

Agentic commerce: zo maak je je webshop klaar voor AI

Agentic commerce: AI-agents zoeken en kopen namens je klant. Wat werkt al in Nederland en hoe maak je je webshop klaar? Met cijfers en stappenplan.

  • Door Jorick van Weelie
  • 7 min leestijd
Illustratie over agentic commerce: een AI-agent die namens een klant producten zoekt en vergelijkt in een webshop.

Kort antwoord: agentic commerce betekent dat een AI-agent namens een klant producten zoekt, vergelijkt en soms ook afrekent. In Nederland gebruikt al 55 procent van de consumenten AI bij het winkelen, maar zelfstandig afrekenen door een agent is vooral nog iets voor de Verenigde Staten. Je webshop voorbereiden draait dus nu vooral om goede productdata en duidelijke informatie.

Waarom speelt dit nu? Google, Shopify en grote retailers bouwen sinds januari 2026 aan een gezamenlijke standaard voor winkelen via AI. Op 16 september 2026 kondigde Google nieuwe functies aan voor de feestdagen. Tegelijk laat onderzoek zien dat Nederlandse consumenten AI al volop gebruiken in de oriëntatiefase. In dit artikel lees je wat er echt kan, wat nog niet, en wat je nu al kunt doen.

Wat is agentic commerce?

Agentic commerce is online winkelen waarbij een AI-agent stappen van de klant overneemt, van zoeken en vergelijken tot in de verste vorm het afronden van de aankoop. Het verschil met een gewone chatbot: een agent geeft niet alleen advies, maar kan ook iets uitvoeren, zoals een winkelwagen vullen of een bestelling plaatsen.

Het helpt om drie niveaus uit elkaar te houden, omdat ze niet even ver zijn:

  • Ontdekken en vergelijken: de klant vraagt ChatGPT, Gemini of Google AI Mode om advies en krijgt producten voorgesteld. Dit gebeurt nu al, ook in Nederland.
  • Doorsturen naar de winkel: de AI stelt een winkelwagen samen en stuurt de klant door naar jouw site om af te rekenen. Google rolt dit nu geleidelijk uit in de Verenigde Staten.
  • Zelfstandig afrekenen: de agent rondt de aankoop af binnen het AI-platform. Dit is nog beperkt en sterk gericht op de Verenigde Staten.
Drie niveaus van agentic commerce: ontdekken en vergelijken, doorsturen naar de winkel en zelfstandig afrekenen.

Hoeveel gebruiken Nederlanders AI al bij het winkelen?

Meer dan je misschien denkt. Deloitte ondervroeg in mei 2026 13.500 Europese consumenten, onder wie 1.000 Nederlanders. De uitkomsten voor Nederland:

  • 55 procent gebruikt AI om te winkelen.
  • 62 procent is tevreden over de aanbevelingen van AI.
  • 46 procent is van plan AI vaker te gebruiken.
  • 44 procent vertrouwt op informatie uit AI-tools, tegenover 29 procent die het advies van winkelpersoneel logischer vindt.

Bij het afrekenen ligt het anders. Van de Europese AI-gebruikers zet slechts 17 procent AI in op het moment van de aankoop. In hetzelfde onderzoek staat 31 procent open voor een AI die de definitieve aankoop doet, terwijl 47 procent dat niet wil.

Ook de bekendheid is relatief hoog. In een onderzoek van Sopra Steria onder 8.400 consumenten in acht landen heeft 68 procent van de Nederlanders van agentic commerce gehoord, tegen 55 procent van de Europeanen. Slechts 13 procent van de Europeanen zegt het goed te kennen, en 41 procent vertrouwt nog geen enkele partij met een winkelagent. Sopra Steria schat de Europese markt binnen tien jaar op meer dan 310 miljard euro. Dat is een schatting van een adviesbureau, geen vaststaand gegeven.

Nieuwsbrief

Meer van dit soort updates in je inbox?

Meld je aan voor de nieuwsbrief van Marketing Digitaal. Gratis, en afmelden kan altijd.

We gebruiken je naam en e-mailadres alleen voor de nieuwsbrief. Lees ons privacybeleid.

Welke protocollen zitten erachter?

Een AI-agent moet met duizenden winkels kunnen praten. Daarvoor zijn afspraken nodig, en daar gaan de protocollen over. Je hoeft ze niet zelf te bouwen, maar het is handig om de namen te kennen als je met je platform of betaalprovider praat.

Universal Commerce Protocol (UCP)

Google lanceerde UCP op 11 januari 2026 als open standaard, samen met Shopify, Etsy, Wayfair, Target en Walmart. Het protocol dekt onder meer de productcatalogus, winkelwagen, checkout en bestelling. Twee punten zijn voor jou belangrijk. Volgens Google blijf je zelf de verkopende partij (Merchant of Record), en de koppeling bouwt voort op je bestaande productfeeds in Google Merchant Center.

Agentic Commerce Protocol (ACP) en Agent Payments Protocol (AP2)

ACP is de standaard van OpenAI voor afrekenen via een agent. AP2 komt uit de hoek van Google en gaat over het bewijs dat een klant toestemming heeft gegeven voor een betaling. Deze protocollen sluiten elkaar niet uit: het Nederlandse bureau Flatline beschrijft ze als verschillende lagen naast elkaar. De Nederlandse betaalprovider Mollie meldde op 19 november 2025 dat het compatibel is met ACP en met Google samenwerkt aan AP2.

Wat werkt er nu wel en niet in Nederland?

Hier zit de grootste kloof tussen de koppen en de praktijk. In de bronnen die wij hebben gelezen, wordt Nederland nergens genoemd als land waar zelfstandig afrekenen via UCP beschikbaar is:

  • Het doorsturen van een winkelwagen via UCP rolt geleidelijk uit in de Verenigde Staten; Australië en Canada volgen volgens Google begin 2027. Voor Europa noemde Google in januari alleen dat het de functie wereldwijd wil uitbreiden, zonder datum.
  • De AI-prestatie-inzichten in Merchant Center zijn alleen beschikbaar voor Engelstalige zoekopdrachten en accounts in Australië, Canada, India, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten.
  • De ingebouwde agentic checkout van Shopify wordt volgens Flatline alleen getoond aan klanten in de Verenigde Staten, terwijl de vindbaarheid van producten in AI-kanalen wel breder werkt.

Een goede reden om nuchter te blijven: OpenAI stopte in maart 2026 met Instant Checkout, de directe aankoopfunctie in ChatGPT. Volgens EcomCrew gingen tijdens de testperiode van zes maanden maar ongeveer twaalf Shopify-winkels live. Ontdekken via AI is dus veel verder dan afrekenen via AI. Wil je zichtbaar zijn met betaald bereik, dan kan dat wel al: lees hoe adverteren in ChatGPT werkt.

Wat betekent dit voor jouw webshop?

De klant kiest vaker op basis van wat een AI over je product zegt, ook als de aankoop gewoon op jouw site plaatsvindt. Daarmee verschuift de concurrentie naar twee vragen: kan een AI je product goed begrijpen, en durft de klant erop te vertrouwen?

Op dat tweede punt is onderzoek van McKinsey onder 749 consumenten in Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk relevant. Volgens een samenvatting van Stellagent stellen consumenten drie voorwaarden: een aankoop moet terug te draaien zijn, het moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is, en er moet expliciete toestemming zijn. Duidelijke retourvoorwaarden zijn dus geen bijzaak.

Zo pak je het aan: zes stappen

Voor de meeste webshops is dit geen technisch project, maar basiswerk dat ook nu al loont in zoekmachines en AI-antwoorden.

  1. Breng je productfeed op orde. Zorg voor complete titels, kenmerken, prijzen en voorraad in Google Merchant Center. Google stelt dat de basisrichtlijnen voor feeds gemiddeld 5 procent meer conversies opleveren in de maand erna. Dat is Googles eigen cijfer, zonder gepubliceerd onderzoek erbij.
  2. Beantwoord koopvragen in gewone taal. Voor wie is dit product, wat is het verschil met het andere model, past het bij X? Google noemt deze informatie conversational attributes en geeft het voorbeeld van lululemon, waarvan zulke kenmerken in de test in 50 procent van de relevante aanbevelingen in AI Mode terugkwamen.
  3. Maak voorwaarden vindbaar. Zet verzendkosten, levertijd, retour en garantie in platte tekst op je productpagina’s en vul ze ook in je feed in. Productschema helpt machines om dit goed te lezen.
  4. Controleer de toegang. Blokkeer je AI-bots in robots.txt, dan kunnen AI-diensten je pagina’s mogelijk niet lezen. Lees hoe je de goede keuze maakt in ons artikel over AI-crawlers blokkeren of toestaan.
  5. Vraag je platform en betaalprovider naar hun plannen. Welke protocollen ondersteunen ze, in welke landen en vanaf wanneer? Flatline waarschuwt dat kleinere betaalproviders vaak maar één of geen van deze standaarden ondersteunen.
  6. Meet en test. Stel elke maand dezelfde koopvragen aan ChatGPT, Gemini en Google AI Mode en noteer of en hoe je producten terugkomen. Volg het verkeer uit AI-diensten apart in je analytics, en bekijk hoe AI-verkeer converteert.
Stappenplan voor agentic commerce: productfeed, koopvragen, voorwaarden, toegang en protocollen, meten en testen.

Twijfel je waar je webshop nu staat? Bij Generative Engine Optimization kijken we met je mee naar hoe AI-diensten je merk en producten nu weergeven.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen agentic commerce en e-commerce?

Bij gewone e-commerce zoekt en koopt de klant zelf in een webshop. Bij agentic commerce neemt een AI-agent een deel van die stappen over, zoals vergelijken of de winkelwagen vullen. De webshop blijft meestal de verkopende partij.

Kan een AI-agent nu al kopen in een Nederlandse webshop?

Op grote schaal nog niet. De functies voor afrekenen via UCP en de checkout van Shopify zijn nu gericht op de Verenigde Staten, en voor Nederland vonden wij geen datum. Ontdekken en vergelijken via AI gebeurt hier wel al.

Moet ik als kleine webshop nu al investeren in UCP?

Een eigen technische koppeling is voor de meeste Nederlandse webshops nu nog niet nodig. Investeer eerst in je productfeed, productpagina’s en voorwaarden, en vraag je platform wanneer ondersteuning in Nederland komt.

Wie is aansprakelijk als een AI-agent iets verkeerds koopt?

Dat is nog niet overal duidelijk geregeld. Volgens Stellagent wijst een analyse van Mollie erop dat de aansprakelijkheid bij ongeautoriseerde aankopen door een agent in de huidige wetgeving niet helder is vastgelegd. Vraag bij twijfel juridisch advies.

Hoe zie ik of AI-diensten mijn producten aanbevelen?

Het rapport van Google Merchant Center is nog niet beschikbaar in Nederland. Test daarom zelf met een vaste set koopvragen in AI-diensten en volg het verkeer uit deze diensten in je analytics.

Conclusie

Agentic commerce is geen verre toekomst meer, maar ook nog niet de revolutie die sommige koppen beloven. Nederlandse consumenten gebruiken AI volop om te oriënteren, terwijl afrekenen door een agent vooral in de Verenigde Staten wordt getest. Dat maakt de keuze eenvoudig: begin nu met goede productdata, heldere voorwaarden en meten, en houd de protocollen in de gaten via je platform en betaalprovider. Dat werk loont sowieso, ook als het afrekenen via agents langer op zich laat wachten.

Meer artikelen

Ook interessant

Alle artikelen

Nieuwsbrief

Meer van dit soort artikelen?

Ontvang de nieuwste artikelen, trends en praktische tips over online marketing in je inbox. Gratis, en afmelden kan altijd.

We gebruiken je naam en e-mailadres alleen voor de nieuwsbrief. Lees ons privacybeleid.

Vragen over dit onderwerp?

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Stel je vraag aan onze specialisten. Een kennismaking is gratis en vrijblijvend.